Iedereen heeft het voorjaar in het hoofd. Eén zonnige dag eind januari, begin februari en je hoort vogels schuchter fluiten. Wij staan zover van de natuur dat wij niet meer op ons gevoel kunnen afgaan wanneer het echt voorjaar is.

Er zijn grote risico’s als je niet goed weet of het voorjaar is. Reeën dragen in de winter een volledig ontwikkelde foetus in rust. Pas als het voorjaar zich aandient, ontwikkelt de foetus zich verder. Als het reekalf volgroeid is, komt het ter wereld (eind mei, begin juni). Als een reekalf te vroeg geboren wordt is er niet genoeg te eten. Ook kan het moeilijk zijn om het kalf goed warm en droog te houden. Het is dus een kwestie van leven en dood om precies te weten wanneer het voorjaar is. Planten hebben meerdere mechanismen om te weten wanneer het voorjaar is. Uit licht halen zij allerlei signalen op. Planten kunnen immers van licht groeien (fotosynthese). Planten reageren sterk op de temperatuursom. Vrij nauwkeurig kan je voor planten de start van de groei (en het einde van de winter) berekenen als je vanaf 1 januari de dagelijkse temperatuur bij elkaar optelt. De landbouw houdt voor grasgroei de temperatuursom (T-som) van 200 C o ten opzichte van de Bilt aan.

Meestal is dat omstreeks 20 februari. In het zuiden wordt deze T-som eerder bereikt. Voor de landbouw is het aanleiding om van alles te gaan doen op het land, met alle risico’s voor weidevogels bijvoorbeeld (maar dit terzijde). Vogels reageren vooral op het dagritme. Het kan nog steenkoud zijn als de merel al zingt. Naarmate de dagen langer worden breekt voor de vogels het voorjaar aan. Omdat het om twee verschillende mechanismen voor planten en dieren gaat kan het voorjaar wel eens voor planten eerder aanbreken dan voor vogels. Met de temperatuursverhoging door klimaatverandering wordt de T-som van plantensoorten eerder bereikt dan dat de vogels het voorjaar in het hoofd hebben. Vogels moeten zich gaan aanpassen en dat doen zij al. Sommige soorten broeden al 2 tot 3 weken eerder dan 40 jaar geleden. Als vogels zich niet zouden aanpassen, hadden de jongen geen voedsel. Want alles hangt met alles.

Laat een reactie achter